Το Μοναστήρι της Αγίας Τριάδας

Ανηφορίζοντας κανείς το φιδωτό δρόμο, που οδηγεί από το Μουζάκι στην Ανατολική Οξυά, παράλληλα προς τον ποταμό Πάμισο, ανάμεσα από πλούσια βλάστηση και γραφικά τοπία, λαγκαδιές και χαράδρες και μετά από αλλεπάλληλες εναλλαγές εικόνων, φτάνει σε 20 με 30 λεπτά της ώρας, στο ιστορικό μοναστήρι της Αγίας Τριάδας.

Το μοναστήρι της Αγίας Τριάδας είναι το πιο αξιόλογο μνημείο του χωριού μας. Είναι κτισμένο σε μια γραφική τοποθεσία στην ανατολική πλευρά και κάπως χαμηλά, όπως κοιτάζει κανείς από το κέντρο του χωριού.

Ο χώρος στον οποίο είναι χτισμένο το μοναστήρι μοναδικός. Βρίσκεται πάνω σε ένα μικρό πλάτωμα, τριγυρισμένο από δάσος πλούσιο από ήμερα και άγρια δέντρα. Έλατα, κουτσουπιές, σφεντάμια, μεράντζες, γαύροι, κέδρα, πουρνάρια και βάγιες και μια πλούσια ποικιλία θάμνων και αγριόχορτων, συνθέτουν ένα πανοραμικό τοπίο, τέτοιο που μόνο η φύση ξέρει να δημιουργεί.

Η θέα που προσφέρει ανεπανάληπτη. Λες και βρίσκεσαι σε παρατηρητήριο. Μπορείς να δεις από εκεί σχεδόν όλη την περιφέρεια της Οξυάς.

Το μοναστήρι της Αγίας Τριάδας παρουσιάζει έντονο ενδιαφέρον, τόσο από θρησκευτική και αισθητική άποψη όσο και από ιστορική – κοινωνική. Για αιώνες, από ιδρύσεώς του μέχρι το 1900 περίπου, γνώρισε περιόδους μεγάλης ακμής. Είχε πολλούς μοναχούς – μέχρι σαράντα λέγεται κάποτε – και μεγάλη περιουσία. Διέθετε κτήματα, τα γνωστά βακούφια, γύρω του, καθώς και στον Ξηρόκαμπο της Κρυοπηγής, εκατοντάδες αιγοπρόβατα και πολλά μελίσσια. Για την καλλιέργεια των χωραφιών και τη φύλαξη των κοπαδιών, είχε προσλάβει σέμπρους (υπηρέτες). Σύμφωνα, μάλιστα, με την παράδοση, το γάλα από την περιοχή της Τραχήλου, όπου ήταν οι στάνες των ζώων, μεταφέρονταν στο μοναστήρι με υπόγειο αγωγό(κιούγκι), κατασκευασμένο με κεραμίδια.